Sinterklaas: Handen af van ons Erfgoed!

Het Sinterklaasfeest is diep verankerd in de Nederlandse cultuur. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de recente discussie rond de Sinterklaas traditie met veel emoties gepaard gaat. Nu deze discussie internationaal is gegaan en zelfs de VN zich er mee is gaan bemoeien, dreigt het Sinterklaas feest wellicht tot zijn einde te komen.

De discussie rond het Sinterklaasfeest barste pas echt los rond 2012, toen een kleine groep activisten onder leiding van de Antilliaanse Quincy Gario begonnen met het initiatief “Zwarte Piet is Racisme”. Doordat Quincy met enkele vrienden gearresteerd werd, omdat hij onder toeziend oog van vele kinderen probeerde om de Sinterklaas viering in Dordrecht te verstoren, wist hij al snel een platform in de media te bemachtigen. Hiermee ontaardde het eens onschuldige Sinterklaasfeest in een politiek steekspel dat de onderhuidse etnische spanningen die met de multiculturele samenleving gepaard gaan pijnlijk bloot legde.

Opvallend is dat in dit gepolitiseerde debat historici grotendeels buitenspel worden gezet. Er is immers weinig concrete onderbouwing voor de stelling dat de karikatuur van Zwarte Piet per definitie racistisch zou zijn. In de viering van het Sinterklaasfeest komen archetypen en symbolen voor die op meerdere niveaus kunnen worden geïnterpreteerd. Het is dan ook een eeuwenoude culturele traditie met wortels in ons voorouderlijk erfgoed.

In de Germaanse oudheid werd aan het begin van de winter de god Wodan vereerd. Toen met de komst van de eerste Christenen naar Nederland de kerstening begon, kregen deze feesten echter langzaam maar zeker een christelijk karakter. Het figuur Sinterklaas is gebaseerd op Nicolaas, een christelijke heilige die rond de 3de eeuw na Christus in Myra (wat vandaag de dag gelegen is in Turkije) werd geboren. In de vijftig jaar dat hij Bisschop was, werden volgens de kerkelijke overleveringen tientallen wonderen aan hem toegeschreven.

Er zijn veel overeenkomsten te vinden tussen de Germaanse god Wodan en de heilige Nicolaas. Wodan en Nicolaas werden beiden aangeroepen als beschermheren. Ze beschikten beiden over wonderlijke krachten en waren milde schenkers: Wodan schonk de zaden voor de oogst. Nicolaas beschermde zijn volk tegen hongersnood. Zowel Nicolaas als Wodan stonden voor gerechtigheid en het huwelijk. De alwetendheid, dichtkunst en de runentekens van Wodan (de god van de wijsheid) zien we weer terug in het grote boek van de Sint, de gedichtjes en chocoladeletters. Waar in vroegere tijden Wodan met zijn achtbenige paard Sleipnir werd vereerd was er nu de heilige Nicolaas met zijn schimmel, die het land verblijdt. Het strooien van pepernoten is een verwijzing naar het Germaanse vruchtbaarheidsritueel dat we ook terugzien bij bruiloften (het strooien van rijst).

In tegenstelling tot wat de kwade tongen van Quincy en zijn handlangers beweren, is de figuur Zwarte Piet geen product van de slavernij, maar een verwijzing naar ons Heidense erfgoed. Zwarte Piet is een uitbeelding van Wodan zijn zwarte demonen. Zo was Oel de boodschapper met een zak, die naar offers speurde en levenszaden strooide. De demonen Hugin en Munin informeerden Wodan over de daden van de mensen. Binnen het Sinterklaasfeest is dit exact de rol die Zwarte Piet vervult; hij informeert Sinterklaas, strooit pepernoten en neemt stoute kinderen met de zak mee naar Spanje. In landen als Tsjechië, Hongarije, Oostenrijk en Slovenië kent men hem nog als de beestachtig demoon Krampus, die de bevolking daar angst aan jaagt op 5 december.

Met andere woorden Zwarte Piet is geen Afro, geen creool, geen negerpage, geen Moor, geen slaaf en zelfs geen knecht van Sinterklaas. Het Sinterklaasfeest is niet racistisch. Het is een wezenlijk onderdeel van ons cultureel erfgoed en onze tradities. En dat laten wij door niemand afpakken: niet door Quincy en zijn handlangers, noch door de VN! Handen af van ons erfgoed!

 

Keltische_knoop

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s