Traditionele Volksgeneeskunde en de Kruidenleer

De traditionele volksgeneeskunde met haar kruidenleer is een van de oudste systemen van natuurlijke genezing. Iedere Heidense cultuur maakte al gebruik van de specifieke kruiden die in haar directe leefomgeving te vinden waren. Deze wijsheid werd eeuwenlang van generatie tot generatie overgedragen en raakte nauw verweven met de regionale folklore. De magische krachten van kruiden worden in allerhande heilige geschriften, mythen en sagen bejubeld en beschreven. Van het Germaanse sjamanisme, Hippocrates tot en met Rudolf Steiner; allen maakten gebruik van de wijsheid en de natuurlijke wetmatigheden die de aloude volksgeneeskunde ons te bieden heeft.

De traditionele volksgeneeskunde en dan met name de kruidenleer staat echter onder grote druk door de snel toenemende invloed van de farmaceutische industrie op de gezondheidszorg. In de Europese Unie zijn verschillende maatregelen genomen om de traditionele volksgeneeskunde sterk te beperken en bovendien te regulariseren. In de praktijk betekent dit dat alle geneeskrachtige kruiden en natuurlijke producten, die eeuwenlang ter ondersteuning van de gezondheid werden toegepast, nu zullen worden gelijkgesteld aan farmaceutische medicijnen. Dit houdt dus in dat ze om nog legaal verhandeld te mogen worden, officieel moeten worden erkend en dezelfde zeer dure procedures moeten doorlopen als farmaceutische producten om zo geregistreerd te mogen worden. Voor een kleinschalige en beperkte ‘bedrijfstak’ zoals de traditionele volksgeneeskunde is het praktisch onmogelijk om aan deze eisen te voldoen. Hiermee probeert de farmaceutische industrie met veel succes een definitief eind te maken aan de concurrentie van de traditionele volksgeneeskunde en daarmee een van de oudste tradities die onze volkeren kennen!

Gelukkig kunnen we op relatief eenvoudige wijze deze traditie ook zelf voortzetten, zodat deze oude wijsheid niet verloren hoeft te gaan. Veel geneeskrachtige kruiden komen nog (her en der) in de wilde natuur voor en kunnen uiteraard altijd in de eigen tuin verbouwd worden. Er zijn echter wel enkele grondbeginselen waar we rekening mee moeten houden. Allereerst een verantwoord gebruik; kruiden kunnen giftig zijn als deze verkeerd of in een te hoge dosering toegepast worden. Ook lijken veel planten op elkaar wat de determinatie moeilijk maakt; pluk dus enkel planten die je goed kent. Hierover is meer dan voldoende lectuur te vinden.

Er zijn verschillende bereidingsmogelijkheden om de werkzame stoffen aan de kruiden te onttrekken. Infusie is bijvoorbeeld een proces om de werkzame stoffen uit de kruiden te halen door er een soort thee van te zetten. Het water moet eerst gekookt worden alvorens deze bij de kruiden gevoegd wordt. Let dus op; de kruiden mogen niet in water gekookt worden omdat hierdoor de vitamines en mineralen, die vitaal voor de werkzaamheid zijn, worden afgebroken. Door de kruiden in koudgeperste plantaardige olie te plaatsen en voor langere periode (enkele weken) in de zon te laten opwarmen (of enige tijd au bain-marie op te warmen), en dit vervolgens te zeven, kan men een zalf maken voor extern gebruik. Voor middelen die langer houdbaar zijn kan men de kruiden voor enige maanden in een consumeerbare alcoholische drank van meer dan 75% alcohol laten weken; dit noemt men een tinctuur.

Hieronder zullen we enkele geneeskrachtige kruiden beschrijven;

Tijm (Thymus Serpyllum):

Een plant die met de Germaanse godin Frigga, vrouw van Wodan en de koningin van Asgaard, wordt geassocieerd is Tijm (Thymus Serpyllum). Dit kruid heeft sterk ontsmettende eigenschappen door de etherische oliën die het bevat. Het heeft een positieve werking op de luchtwegen, het zenuwstelsel en de spijsvertering. Bij veel mensen is het vooral bekend als een hoofdbestanddeel van ambachtelijke hoestsiroop (suiker, water, honing en tijm).

Thijm

Distel (Carduus):

De Distel is een veelvoorkomende plant in Nederland, die traditioneel in een heg werd verwerkt tegen blikseminslag. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze plant in verband wordt gebracht met Donar, de god van de donder. De plant bevat een breed scala aan werkzame stoffen, waaronder silymarine, een stof die direct op de lever werkt tegen gifstoffen. Mariadistel vermeerdert de secretie en de stroom van gal uit de lever en de galblaas en kan worden gebruikt bij alle problemen die geassocieerd worden met de galblaas, zoals galstenen, galkoliek en problemen met de lever, zoals leververvetting, levercirrose, hepatitis, geelzucht. Verder werkt het kruid sterk ontgiftend op de lever, dus het kan ook gebruikt worden na alcoholmisbruik en een te zware dosis medicatie. Het is een van de weinige kruiden die in staat is om celvernieuwing in de lever te bewerkstelligen. Ook is er een heilzame werking bij gebrek aan eetlust en bij bewegingsziekte. Het is eveneens bevorderend voor het hart en de bloedsomloop.

Distel

Sint Janskruid (Hypericum Perforatum):

Deze plant werd vanwege haar gouden bloemen verbonden aan de zonnegod Balder en het Midzomerfeest. In geheel Europa was het Sint Janskruid een belangrijke cultusplant die gebruikt werd bij vruchtbaarheidsrituelen. De bloemen hebben een verlichtende werking op de huid bij bijvoorbeeld schaaf- of brandwonden. Het is sterk verwarmend voor het bewegingsapparaat, bij o.a. spierpijn, spit, gewrichtsaandoeningen en zenuwpijn. Ook wordt het kruid eigenschappen als van een anti-depressiva toegeschreven met een gunstige invloed op het zenuwstelsel.

Digital StillCamera

Brandnetel (Urticaceae):

De brandnetel behoort tot een van de negen heilige kruiden van Wodan die in het Anglo-Saksische Lacnunga manuscript uit de 10de eeuw vermeldt worden. Hoewel deze plant vandaag de dag voornamelijk als ongewild onkruid beschouwd wordt, kent deze plant een lange geschiedenis in Noord Europa als voedselgewas en geneesmiddel. Het heeft een reinigende kracht dat op het gehele lichaam werkt en de gifstoffen in het bloed en de nieren opruimt. Het werkt eveneens tegen huidaandoeningen en tegen diarree.

Brandnetel

Kamille (Matricaria Chamomilla):

In het noorden van Europa, in de tijd voor de kerstening, was de Kamille gewijd aan Balder, de Germaanse God van Het Licht en de Zomer, ook wel “Balder’s wenkbrauwen” genoemd. In de Lacnunga wordt Kamille eveneens beschreven als een van de negen heilige kruiden. De Kamille speelde een belangrijke rol in de Midzomerrituelen. Deze veelzijdige plant wordt gebruikt tegen allerhande infectieziekten zoals griep, verkoudheid, ontstekingen, reuma en artritis.

Kamille

Vlier (Sambucus Nigra):

De Vlier is de boom van Vrouw Holle, een doodsgodin die volgens het volksgeloof in contact met de onderwereld staat. De geneeskrachtige werking van den Vlier is dubbelzinnig. Enerzijds is de boom licht giftig, maar in de juiste doseringen kan de Vlier als laxeermiddel of braakopwekker gebruikt worden. De onrijpe bessen bevatten blauwzuur, maar dit verdwijnt als deze gekookt worden en dan blijft een zeer gezond sap over dat rijk aan vitamine C is. Thee getrokken van Vlierbloesems is zoet en bevat een etherische olie die licht bedwelmend werkt. Ook de bloemen zijn zeer gezond. Ze werken licht laxerend en werden gebruikt als een drank tegen ontstekingen van de ademhalingswegen en tegen verkoudheid.

Vlier

Sleutelbloem (Primula):

De sleutelbloem werd opgedragen aan de godin van de vruchtbaarheid; Freya. De bloemen worden gebruikt tegen hoofdpijn, nervositeit en hoest. De wortels bevatten aspirine-achtige stoffen die een pijnstillende en ontsteking werende werking hebben.

Sleutelbloem

Gele Monnikskap (Aconitum vulparia):

Monnikskap, ook wel Tyr’s helm genoemd (naar Tiwaz, god van het recht), is een zeer giftige plant omdat deze o.a. aconitine (een alkaloïde) bevat. De plant komt voornamelijk in het zuiden nog sporadisch in Nederland voor. In de traditionele geneeskunde plukte men monnikskap om er de aconitine uit te winnen als pijnstillend middel. In grotere hoeveelheden leidt het echter tot zwellingen en kan het de dood tot gevolg hebben. Het kauwen op bladeren leidt tot hallucinaties. Het gif trekt ook door de huid en enkele druppels zijn voldoende om ernstige vergiftigingsverschijnselen te krijgen. In de Germaanse mythologie is de gele monnikskap uit het bloed van Fenris ontstaan.

GeleMonnikskap

 

Dit is slechts een kleine greep uit de vele duizenden inheemse plantensoorten die noordelijk Europa rijk is en die elk eigen speciale eigenschappen bevatten. De traditionele volksgeneeskunde en haar kruidenleer bevatten eeuwenoude wijsheden die hun primaire kracht vinden in de observatie en toepassing van de natuurlijke wetmatigheden. Het zijn gebruiken en tradities die nauw met ons volk en onze cultuur samen hangen en van generatie tot generatie overgeleverd zijn door onze voorouders.

De neoliberalisering van de gezondheidszorg die door de farmaceutische industrie gedomineerd wordt vormt echter niet enkel een concrete bedreiging voor ons cultureel erfgoed, maar ook voor onze volksgezondheid. Het alsmaar vasthouden aan de farmaceutische benadering van gezondheidszorg is enkel destructief gebleken; overheden kunnen de kosten niet meer opbrengen, duizenden volksgenoten sterven aan voedsel-gerelateerde plagen zoals kanker en hartziekten, en de farmaceutische geneesmiddelen die door artsen voorgeschreven worden zijn de op drie na belangrijkste doodsoorzaak onder Europeanen. Dit zodat de farmaceutische industrie en haar aandeelhouders meer en meer winst kunnen maken. Het wordt tijd om wakker te worden en ons tegen de dominantie van de farmaceutische industrie te verzetten. Het wordt tijd om terug te grijpen op de eeuwenoude wijsheden die de traditionele volksgeneeskunde ons te bieden hebben. Dit is een strijd die bij onszelf begint. Doe je mee?

 

Keltische_knoop

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s